Bếp mặn có thể lấy vị từ thịt cá nên rau ngon hay dở ít lộ. Bếp chay thì khác — rau là nhân vật chính, mua trái mùa là cả bữa xuống một bậc. Biết mùa nào có gì là mẹo tiết kiệm lớn nhất của người ăn chay.
Mùa nào rau nấy
Mùa mưa nhiều rau lá. Rau muống, rau dền, mồng tơi, rau đay — rẻ và mơn mởn.
Mùa khô là mùa của củ. Cà rốt, củ cải, khoai tây chắc và ngọt hơn hẳn.
Bí đao và bí đỏ có gần như quanh năm. Nhưng ngon nhất vào cuối mùa khô.
Cải các loại hợp trời lạnh. Cải ngọt, cải thìa, cải xanh tháng lạnh ngọt và ít xơ.
Su su và su hào là rau mùa mát. Miền Bắc và vùng cao cho hàng tốt nhất.
Măng có hai mùa rõ rệt. Măng tre đầu mùa mưa, măng khô quanh năm.
Rau thơm mùa mưa lên nhanh nhưng nhạt. Mùa khô ít lá hơn mà mùi đậm hơn.
Đậu bắp và mướp hợp trời nóng. Nấu canh giải nhiệt, rất rẻ vào chính vụ.
Nấm tự nhiên theo mưa. Sau vài trận mưa đầu mùa là chợ nhiều nấm.
Rau trái mùa thường là rau nhà kính hoặc nhập. Đắt hơn mà vị nhạt hơn thấy rõ.
Hỏi người bán mùa nào rẻ nhất. Họ biết rõ hơn mọi bảng lịch mùa vụ trên mạng.
Đi chợ đầu mối một lần cho biết. Nhìn cái gì chất đống là biết đang chính vụ.
Chọn rau tươi
Rau lá phải cứng cáp, không ỉu. Cầm lên mà rũ xuống là đã để lâu.
Cuống cắt còn tươi, không thâm. Đây là chỗ lộ tuổi của bó rau nhanh nhất.
Lá quá xanh mướt bất thường thì cẩn thận. Rau bón đạm nhiều thường xanh đậm và giòn gãy.
Rau có vài lỗ sâu không sao. Thậm chí là dấu hiệu ít thuốc.
Củ quả cầm nặng tay là nhiều nước. Nhẹ hều thường đã để lâu và xốp.
Vỏ củ nhẵn, không nhăn, không mềm chỗ nào. Mềm một điểm là bắt đầu hỏng từ trong.
Cà chua chín tự nhiên có cuống xanh tươi. Chín ép thì cuống héo mà quả đã đỏ.
Bí đao phấn trắng ngoài vỏ là bí già. Nấu canh ngon hơn bí non.
Nấm trắng bất thường thì hỏi lại. Nấm tự nhiên hiếm khi trắng tinh.
Mua rau vào buổi sáng. Hàng mới về, chưa nằm phơi cả ngày.
Đừng mua theo bó lớn nếu nhà ít người. Rẻ mà ăn không hết thì vẫn phí.
Ưu tiên hàng quen. Người bán quen thường nói thật rau nào mới rau nào cũ.
Sơ chế giữ được chất
Rửa rau nguyên lá rồi mới cắt. Cắt trước khi rửa là vitamin tan ra nước.
Ngâm nước muối loãng năm phút là đủ. Ngâm lâu làm rau nhũn và mất chất.
Rửa dưới vòi chảy hiệu quả hơn ngâm. Đất cát và dư lượng trôi theo dòng nước.
Đừng vắt rau sau khi rửa. Vắt là ép hết nước ngọt ra ngoài.
Cắt rau ngay trước khi nấu. Cắt sẵn để lâu là thâm và mất chất.
Luộc bằng ít nước, đậy vung. Nước nhiều là chất tan hết vào nồi.
Nước luộc rau giữ lại làm canh. Đó là phần bổ dưỡng đã hoà tan.
Thả rau khi nước đã sôi. Cho vào lúc nước nguội là rau vàng và nát.
Cho chút muối vào nước luộc. Rau xanh hơn và đậm vị hơn.
Vớt ra thả nước lạnh nếu muốn giòn. Dùng cho rau trộn và gỏi.
Hấp giữ chất tốt hơn luộc. Nhất là với bông cải và cà rốt.
Xào lửa to, thời gian ngắn. Rau vừa chín tới là ngon và giữ được nhiều vitamin nhất.
Bảo quản từng nhóm
Rau lá bọc giấy rồi cho vào ngăn rau. Giấy hút ẩm thừa, rau không úng.
Đừng rửa rau lá trước khi cất. Ướt là hỏng trong một ngày.
Rau thơm cắm vào ly nước như cắm hoa. Tươi gấp đôi so với để trong túi.
Cà chua để ngoài, đừng cho tủ lạnh. Lạnh làm cà chua bở và mất mùi.
Khoai tây để nơi tối và thoáng. Có ánh sáng là mọc mầm.
Hành tây và khoai tây để cách xa nhau. Để gần là cả hai cùng hỏng nhanh.
Củ quả không cần tủ lạnh. Chỗ thoáng mát giữ được cả tuần.
Bí đỏ nguyên quả để được rất lâu. Cắt rồi thì phải bọc và dùng trong vài ngày.
Rau đã cắt thì cho hộp kín. Hạn chế tiếp xúc không khí.
Kiểm tra ngăn rau mỗi hai ngày. Một cọng hỏng làm cả túi hỏng theo.
Rau hơi héo vẫn cứu được. Ngâm nước lạnh mười lăm phút là tươi lại phần nào.
Rau quá héo thì nấu canh. Đừng bỏ, chỉ là không còn hợp để luộc hay trộn.
Mua rau tiết kiệm mà vẫn ngon
Lên thực đơn trước khi đi chợ. Cách giảm lãng phí hiệu quả nhất.
Mua rau lá cho hai ngày, củ quả cho cả tuần. Chia nhịp theo độ bền của từng nhóm.
Đi chợ gần trưa dễ mua rẻ. Người bán muốn hết hàng, giá mềm hơn.
Chợ đầu mối rẻ hơn nhưng phải mua nhiều. Hợp với nhà đông người hoặc mua chung.
Trồng vài chậu rau thơm. Hành lá, húng quế, tía tô — cắt quanh năm.
Tận dụng phần thường bị bỏ. Cuống bông cải, gốc cải, vỏ cà rốt đều ninh nước dùng được.
Rau xấu mã thường rẻ hơn nhiều. Nấu canh hay kho thì hình thức không quan trọng.
Mua theo mùa là cách tiết kiệm lớn nhất. Chênh lệch giá chính vụ và trái vụ rất lớn.
Đừng mua vì thấy lạ. Rau lạ chưa biết nấu thường nằm trong tủ tới lúc hỏng.
Ghi lại thứ hay bỏ đi. Lần sau mua ít loại đó lại.
Nấu hết trước khi mua đợt mới. Nguyên tắc đơn giản mà nhiều nhà không giữ.
Dọn tủ lạnh mỗi tuần một lần. Biết còn gì thì lên thực đơn dễ và ít phí hơn.
