Người quyết tâm ăn chay thường bắt đầu bằng việc bỏ hết thịt cá trong một ngày. Hai tuần sau họ đói, nhạt miệng, nấu gì cũng thấy thiếu rồi quay lại như cũ. Vấn đề không nằm ở ý chí mà ở cách bắt đầu.
Chọn nhịp ăn chay hợp với mình trước đã
Đừng chuyển thẳng sang chay trường. Cắt đột ngột làm khẩu vị và thói quen nấu nướng hụt cùng lúc, rất dễ nản trong mười ngày đầu.
Chay kỳ hai ngày mỗi tháng là bậc thang thấp nhất. Mùng một và rằm, đủ để làm quen mà không đảo lộn sinh hoạt cả nhà.
Chay bốn ngày rồi lên mười ngày mỗi tháng. Tăng dần cho tới khi thấy tự nhiên, đừng đặt mốc cứng theo lịch của người khác.
Có người hợp kiểu chay buổi sáng. Ăn chay tới trưa, chiều tối ăn bình thường — dễ duy trì với người đi làm.
Chay theo tuần cũng là một cách. Chọn cố định vài ngày để bếp nhà có nhịp, không phải quyết định lại mỗi sáng.
Đừng so nhịp của mình với ai. Người ăn chay trường hai mươi năm cũng từng bắt đầu từ mỗi tháng hai ngày.
Ghi lại ngày nào đã ăn chay. Nhìn thấy chuỗi ngày liên tục là động lực thật, mạnh hơn lời hứa trong đầu.
Chấp nhận có ngày lỡ. Lỡ một bữa không phải là hỏng cả quá trình, bỏ hẳn mới là hỏng.
Nói trước với người nhà. Để họ không nấu dư rồi khó xử, và để bữa cơm chung có chỗ cho mình.
Bắt đầu vào giai đoạn ít xáo trộn. Đừng khởi sự đúng tuần có cưới hỏi, giỗ chạp hay đi công tác dài.
Dựng sẵn năm món tủ trước khi bắt đầu
Phải có món nấu được trong mười lăm phút. Đói mà chưa nghĩ ra nấu gì là lúc người ta bỏ cuộc nhanh nhất.
Đậu hũ chiên sả ớt. Chỉ cần đậu hũ, sả, ớt và nước tương; ăn với cơm nóng là xong một bữa.
Rau luộc chấm kho quẹt chay. Kho quẹt nấu từ nấm và nước dừa, để ngăn mát dùng được cả tuần.
Canh rau củ nấu nấm. Ngọt nước mà không cần bột nêm, nấu một nồi ăn được hai bữa.
Cơm chiên rau củ. Chỗ cơm nguội với mấy thứ rau còn lại trong tủ là ra bữa.
Mì xào chay. Nhanh nhất trong nhóm, hợp bữa tối muộn khi đã mệt.
Nấu thử từng món trước khi vào đợt chay. Món làm lần đầu bao giờ cũng chậm và dễ hỏng.
Ghi công thức ra giấy dán tủ bếp. Nhớ trong đầu là quên, nhất là lúc vội.
Chuẩn bị nguyên liệu cho hai ba ngày. Không phải chạy chợ mỗi bữa thì khả năng duy trì cao hẳn.
Năm món là đủ để không ngán. Thêm dần theo thời gian, đừng ôm hai chục công thức ngay từ đầu.
Ăn đủ no và đủ chất ngay từ tuần đầu
Đói là lý do bỏ cuộc số một. Bữa chay thiếu đạm và chất béo thì hai tiếng sau đã đói lại.
Mỗi bữa phải có một nguồn đạm rõ ràng. Đậu hũ, các loại đậu, nấm hoặc hạt — không thể chỉ có rau và cơm.
Đừng sợ dầu mỡ. Chút dầu làm món thơm, giúp no lâu và giúp hấp thu vitamin tan trong dầu.
Ăn đủ tinh bột. Cắt cơm trong khi đã cắt thịt là cắt hai nguồn năng lượng cùng lúc.
Thêm các loại hạt vào bữa phụ. Điều, óc chó, hạnh nhân — một nắm nhỏ chặn được cơn đói giữa buổi.
Trái cây ăn sau bữa chứ không thay bữa. Nhiều người thay bữa bằng trái cây rồi tối ăn bù gấp đôi.
Uống đủ nước. Bữa chay nhiều chất xơ, thiếu nước là dễ đầy bụng và táo bón.
Đừng lệ thuộc đồ chay giả mặn. Tiện nhưng nhiều muối và dầu, ăn hằng ngày vừa không tốt vừa tốn.
Nghe cơ thể trong ba tuần đầu. Mệt, chóng mặt, rụng tóc là tín hiệu ăn chưa đủ chứ không phải do ăn chay.
Có bệnh nền thì hỏi bác sĩ trước. Nhất là thiếu máu, tiểu đường hoặc đang mang thai.
Xử lý bữa ăn chung và chuyện với người xung quanh
Đừng bắt cả nhà ăn chay theo. Áp đặt là cách nhanh nhất biến việc của mình thành mâu thuẫn của nhà.
Nấu một món chay đủ ngon cho cả mâm. Người không ăn chay gắp được thì không ai thấy phiền.
Ăn lót dạ trước khi đi tiệc. Để không phải ngồi nhìn hoặc ăn qua loa rồi đói.
Nói ngắn gọn khi được hỏi. Một câu là đủ, không cần giải thích dài hay thuyết phục ai.
Không chê món mặn của người khác. Đó là cách nhanh nhất làm người ta khó chịu với việc ăn chay.
Chọn quán có cả món chay lẫn món mặn. Đi ăn cùng bạn bè vẫn vui mà mình vẫn giữ được.
Báo trước khi được mời cơm. Chủ nhà biết sớm thì chuẩn bị được, biết muộn thì khó xử.
Đừng nhận mình đang tu. Ăn chay và tu là hai chuyện khác nhau, nói lẫn dễ gây hiểu nhầm.
Tìm một hai người cùng ăn chay. Có người trao đổi công thức và chỗ ăn thì đi đường dài dễ hơn.
Kiên nhẫn với người thân. Vài tháng sau họ quen, phần lớn chuyện khó xử chỉ ở giai đoạn đầu.
Những sai lầm hay gặp trong tháng đầu
Ăn quá nhiều đồ chay chế biến sẵn. Chả chay, xúc xích chay tiện nhưng là thực phẩm công nghiệp, không phải bữa ăn lành mạnh.
Nghĩ ăn chay là tự khắc giảm cân. Chiên xào nhiều dầu và ăn nhiều tinh bột thì vẫn tăng cân như thường.
Bỏ hẳn gia vị vì sợ ngũ vị tân. Không phải kiểu ăn chay nào cũng kiêng hành tỏi — tìm hiểu trước rồi hãy cắt.
Nấu nhạt vì nghĩ chay phải thanh đạm. Nhạt là nhanh chán; món chay vẫn nêm nếm đầy đủ được.
Không đổi món. Ăn đậu hũ luộc bốn ngày liền thì ai cũng bỏ.
Mua nhiều nguyên liệu lạ rồi để hỏng. Bắt đầu bằng thứ chợ nào cũng có, đừng săn nguyên liệu hiếm.
Đặt mục tiêu quá xa. Tuyên bố chay trường ngay ngày đầu thường kết thúc trong hai tuần.
Bỏ bữa sáng. Bữa sáng chay rất đơn giản, bỏ là cả ngày đói và cáu.
So sánh với người ăn chay lâu năm. Họ có hệ thống món và thói quen mà mình chưa kịp dựng.
Coi một bữa lỡ là thất bại. Ăn chay là chuyện nhiều năm, không phải bài thi đúng sai.
